เบอร์สายไฟคืออะไร ? เข้าใจขนาดสายไฟ AWG และ Sq.mm.

สายไฟในงานอุตสาหกรรม ขนาดสายไฟ AWG ที่ได้มาตรฐาน

Key Takeaways:

ตารางเทียบขนาดสายไฟเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้เข้าใจความแตกต่างของขนาดสายไฟตามหน่วย Sq.mm. และ AWG ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพของระบบไฟฟ้า การเลือกขนาดสายไฟให้เหมาะสมตามโหลดกระแสและระยะทางจะช่วยลดความเสี่ยงจากความร้อนสะสมและปัญหาไฟฟ้าลัดวงจร เมื่อเข้าใจการใช้ตารางเทียบขนาดสายไฟอย่างถูกต้อง จะช่วยให้เลือกสายไฟได้ตรงตามมาตรฐาน ปลอดภัย และเหมาะกับทั้งงานอาคารและงานอุตสาหกรรม

เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน

การเลือกขนาดสายไฟให้เหมาะสมเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพของระบบไฟฟ้า ทั้งในบ้านพักอาศัย อาคารสำนักงาน และโรงงานอุตสาหกรรม หากเลือกขนาดสายไฟไม่เหมาะสม อาจนำไปสู่ปัญหาไฟฟ้าลัดวงจร ความร้อนสะสม ฉนวนเสื่อมสภาพ หรือแม้กระทั่งเกิดอัคคีภัยได้ การใช้ตารางเทียบขนาดสายไฟจึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้เข้าใจความแตกต่างของหน่วยวัดที่นิยมใช้ เช่น ขนาดสายไฟ AWG และขนาดสายไฟ Sq.mm. ทำให้สามารถเลือกสายไฟได้ตรงตามโหลดที่ใช้งานจริง ลดความเสี่ยง และเพิ่มความมั่นใจในทุกงานติดตั้งระบบไฟฟ้า

บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจตั้งแต่พื้นฐานว่าตารางเทียบขนาดสายไฟคืออะไร หน่วยวัดแต่ละแบบแตกต่างกันอย่างไร ไปจนถึงวิธีนำตาราง AWG เทียบ Sq.mm. ไปใช้งานจริงอย่างถูกต้องและปลอดภัย

ตารางเทียบขนาดสายไฟคืออะไร และทำไมถึงสำคัญ ?

ตารางเทียบขนาดสายไฟ คือข้อมูลอ้างอิงที่ใช้เปรียบเทียบขนาดสายไฟจากหน่วยวัดที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะ AWG และ Sq.mm. ซึ่งเป็นหน่วยที่ใช้งานแพร่หลายในปัจจุบัน สำหรับตารางนี้จะช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถเลือกสายไฟให้เหมาะสมกับระบบไฟฟ้าและอุปกรณ์ที่ใช้จริงได้อย่างถูกต้อง

เนื่องจากอุปกรณ์ไฟฟ้าและเครื่องจักรของแต่ละประเทศ จะใช้หน่วยวัดไม่เหมือนกัน หากไม่มีการเทียบหน่วยอย่างถูกต้อง อาจเลือกสายไฟที่รองรับกระแสได้ไม่เพียงพอ ส่งผลให้สายไฟร้อนเกินไป เกิดแรงดันตก หรือเพิ่มความเสี่ยงด้านความปลอดภัย 

ความสำคัญของตารางเทียบขนาดสายไฟ

  • ลดความผิดพลาดในการเลือกสายไฟ ช่วยป้องกันการใช้สายขนาดเล็กเกินไปจนเกิดความร้อน ฉนวนละลาย หรือไฟไหม้
  • เลือกสายให้เหมาะกับเบรกเกอร์และโหลด เช่น เบรกเกอร์ 40A จำเป็นต้องใช้สายที่รองรับกระแสได้เพียงพอเพื่อลดแรงดันตก
  • รองรับเครื่องจักรและอุปกรณ์นำเข้า ซึ่งมักระบุขนาดสายไฟเป็น AWG
  • ช่วยให้การติดตั้งเป็นไปตามมาตรฐาน มอก. (TIS) และข้อกำหนดด้านความปลอดภัยของระบบไฟฟ้า
สายไฟที่เหมาะสมสำหรับใช้ในตู้ควบคุมไฟฟ้า ได้มาจากการใช้ตารางเทียบขนาดสายไฟ

ทำความเข้าใจหน่วยวัดขนาดสายไฟ

ก่อนใช้งานตารางเทียบ จำเป็นต้องเข้าใจหน่วยวัดหลักของสายไฟที่ใช้กันทั่วไป ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้ 

Sq.mm. (Square Millimeter หรือ Sq.mm.)

Sq.mm. หรือที่เรียกกันว่า “สแควร์มิล” คือหน่วยตารางมิลลิเมตร (mm²) ใช้วัดพื้นที่หน้าตัดของตัวนำไฟฟ้า และเป็นมาตรฐานหลักที่ใช้ในประเทศไทยตาม มอก. หลักการคือ ตัวเลขยิ่งมาก สายยิ่งใหญ่ และรองรับกระแสไฟฟ้าได้สูงขึ้น

ตัวอย่าง

  • สายไฟขนาด 2.5 Sq.mm. รองรับกระแสได้ประมาณ 18-20 แอมแปร์
  • สายไฟขนาด 4 Sq.mm. รองรับกระแสได้มากกว่า และเหมาะกับโหลดที่สูงขึ้น

AWG (American Wire Gauge)

ขนาดสายไฟ AWG คือ มาตรฐานจากสหรัฐอเมริกา นิยมใช้กับสายไฟในอุปกรณ์นำเข้า สายคอนโทรล และเครื่องจักร โดยมีหลักการตรงข้ามกับ Sq.mm. คือ ตัวเลขยิ่งน้อย สายยิ่งใหญ่

ตัวอย่าง

  • AWG 14 มีขนาดใกล้เคียงกับ 2.5 Sq.mm.
  • AWG 10 มีขนาดใหญ่กว่า AWG 14 และรองรับกระแสได้มากกว่า

หน่วยนี้พบได้บ่อยในระบบไฟฟ้าโรงงานและอุปกรณ์ที่อ้างอิงมาตรฐานอเมริกา

ตาราง AWG เทียบ Sq.mm. ฉบับเข้าใจง่าย

ตาราง AWG เทียบ Sq.mm. เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยแปลงขนาดสายไฟระหว่างหน่วยที่ใช้งานจริง ทำให้เลือกสายไฟได้ถูกต้อง ลดความเสี่ยงจากการใช้สายผิดขนาด และเหมาะกับทั้งงานอาคารและโรงงานอุตสาหกรรม

วิธีใช้ตารางเปรียบเทียบขนาดสายไฟให้เหมาะกับการใช้งานจริง

การอ้างอิงตารางเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ควรพิจารณาปัจจัยอื่นร่วมด้วยเพื่อความปลอดภัยสูงสุด

เลือกขนาดสายไฟตามโหลดกระแสและระยะทาง

  • คำนวณโหลดกระแสจริง : ใช้สูตร (วัตต์ ÷ โวลต์ = แอมแปร์) เพื่อหาค่ากระแสที่เครื่องใช้ไฟฟ้าต้องใช้
  • เผื่อค่าความปลอดภัย (Safety Factor) : ควรเลือกสายไฟที่รองรับกระแสได้มากกว่าค่าที่คำนวณอย่างน้อย 20-30% เพื่อป้องกันกรณีไฟเกินหรือความร้อนสะสม
  • พิจารณาระยะทาง : หากต้องเดินสายไกลเกิน 20 เมตร ควรเพิ่มขนาดสายขึ้น 1-2 ระดับ เพื่อชดเชยค่าแรงดันตกที่อาจเกิดขึ้นปลายสาย
  • ประเภทของสาย : งานโรงงานที่ใช้เครื่องจักรหนักควรเลือกใช้สายทองแดงคุณภาพสูง แต่หากเป็นงานเมนไฟฟ้าเข้าอาคารระยะไกล สายไฟอะลูมิเนียม อาจเป็นทางเลือกที่ประหยัดกว่า

ข้อควรระวังเมื่อใช้ตารางเทียบขนาดสายไฟในงานติดตั้ง

  • ห้ามเลือกสายไฟขนาดเล็กกว่าที่ตารางแนะนำ แม้ต้องการลดต้นทุน
  • อย่าอ้างอิงเฉพาะตาราง ต้องพิจารณาสภาพแวดล้อมจริง เช่น ความร้อน ความชื้น หรือสารเคมี
  • เลือกชนิดฉนวนให้เหมาะกับงาน เช่น PVC สำหรับงานทั่วไป หรือ XLPE สำหรับงานอุตสาหกรรม
  • ใช้สายไฟที่ผ่านมาตรฐาน มอก. หรือมาตรฐานสากลเท่านั้น
  • หากไม่มั่นใจ ควรปรึกษาช่างไฟฟ้าหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนติดตั้ง

เลือกสายไฟที่ใช่ กับ TETA INTERTRADE

หากกำลังมองหาสายไฟคุณภาพสำหรับงานอาคารหรือโรงงาน TETA INTERTRADE พร้อมให้บริการสายไฟราคาผู้รับเหมา ทั้งสายไฟทองแดงและสายไฟอะลูมิเนียม ครอบคลุมทุกขนาดตามมาตรฐาน Sq.mm. และ AWG

พร้อมบริการเช็กสต๊อกจริง และคำแนะนำเชิงเทคนิคจากทีมผู้เชี่ยวชาญ ช่วยให้คุณเลือกขนาดสายไฟได้ตรงตามโหลด ปลอดภัย คุ้มค่า และมั่นใจในทุกงานติดตั้ง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับตารางเทียบขนาดสายไฟ (FAQs)

Q: สามารถใช้ตารางเทียบขนาดสายไฟแทนการคำนวณโหลดไฟฟ้าได้หรือไม่ ?

A: ไม่ควร เนื่องจากตารางเทียบขนาดสายไฟเป็นเพียงเครื่องมือช่วยแปลงหน่วยและอ้างอิงขนาดสายเบื้องต้น การเลือกสายไฟที่เหมาะสมควรคำนวณโหลดกระแสจริง ระยะทางเดินสาย และสภาพแวดล้อมร่วมด้วย เพื่อความปลอดภัยของระบบไฟฟ้า

Q: หากอุปกรณ์ระบุขนาดสายเป็น AWG แต่ใช้งานในประเทศไทย ควรเลือกสายอย่างไร ?

A: ควรใช้ตาราง AWG เทียบ Sq.mm. เพื่อแปลงหน่วยให้ตรงกับสายไฟมาตรฐานที่ใช้ในประเทศไทย จากนั้นเลือกขนาดสาย Sq.mm. ที่รองรับกระแสได้เท่ากันหรือมากกว่า เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาสายไฟร้อนหรือรับโหลดไม่เพียงพอ

Q: ตารางเทียบขนาดสายไฟใช้ได้กับสายไฟทุกประเภทหรือไม่ ?

A: ใช้ได้ในเชิงขนาดตัวนำ แต่ยังต้องพิจารณาประเภทฉนวน วัสดุตัวนำ (ทองแดงหรืออะลูมิเนียม) และลักษณะการติดตั้ง เช่น เดินลอย เดินท่อ หรือฝังดิน ซึ่งมีผลต่อการรองรับกระแสของสายไฟ

Q: ทำไมสายไฟขนาดเท่ากัน แต่รองรับกระแสได้ไม่เท่ากัน ?

A: เนื่องจากปัจจัยอื่นนอกเหนือจากขนาดหน้าตัด เช่น คุณภาพตัวนำ อุณหภูมิแวดล้อม วิธีการติดตั้ง และมาตรฐานการผลิต ตารางเทียบขนาดสายไฟจึงควรใช้ร่วมกับข้อมูลทางเทคนิคอื่น ๆ เสมอ

Q: ควรเลือกสายไฟเผื่อจากค่าที่ตารางแนะนำหรือไม่ ?

A: ควรเผื่อเอาไว้ เนื่องจากการเลือกสายไฟขนาดใหญ่กว่าขั้นต่ำที่ตารางเทียบขนาดสายไฟแนะนำ จะช่วยลดความร้อนสะสม รองรับการใช้งานในระยะยาว และเพิ่มความปลอดภัยของระบบไฟฟ้าโดยรวม

ข้อมูลอ้างอิง : 

Electrical Safety in Thailand: What Tourists & Expats Need to Know. สืบค้นเมื่อวันที่ 12 มกราคม 2569 จาก https://www.thethailandlife.com/electrical-safety-thailand

Author

  • โลโก้ของบริษัททีต้า อินเตอร์เทรด

    TETA INTERTRADE คือทีมผู้เชี่ยวชาญด้านอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูง และแรงต่ำที่มีประสบการณ์จริงในอุตสาหกรรมมากกว่า 10 ปี พร้อมให้ความรู้เชิงลึกและคำแนะนำระดับมืออาชีพเกี่ยวกับการใช้งาน ติดตั้ง และเลือกอุปกรณ์ไฟฟ้าให้เหมาะสมกับโครงการทุกขนาด ตั้งแต่ระบบสายดินและสายล่อฟ้า จนถึงอุปกรณ์ป้องกันฟ้าผ่าและอุปกรณ์ความปลอดภัยสำหรับอาคารอุตสาหกรรมและที่อยู่อาศัยทั่วไปเรานำเข้าและจัดจำหน่ายสินค้าคุณภาพสูงจากแหล่งผลิตที่ได้รับการยอมรับ ตั้งแต่อุปกรณ์แรงสูง-แรงต่ำ สายไฟ สายอะลูมิเนียม สายทองแดง ลูกถ้วยไฟฟ้า อุปกรณ์ติดตั้งระบบสายดิน และอุปกรณ์ความปลอดภัย เพื่อให้ลูกค้าทุกระดับสามารถเข้าถึงสินค้าและบริการที่ปลอดภัย มีมาตรฐาน และคุ้มค่าที่สุดในตลาดไทย

    ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน

    - ระบบไฟฟ้าแรงสูงและแรงต่ำ
    - การเลือกและใช้งานอุปกรณ์ไฟฟ้าเชิงอุตสาหกรรม
    - ระบบป้องกันฟ้าผ่าและระบบสายดิน
    - ความปลอดภัยและมาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า
    - การให้คำปรึกษาเชิงเทคนิคแก่ลูกค้าและผู้รับเหมา

    View all posts

บทความอื่นๆที่เกี่ยวข้อง